|
คู่มือการสอนของวิทยากรเอก คำนำ  คำบรรยายเรื่อง “การพัฒนาใจให้สว่างใส ตามคำสอนของพระพุทธองค์ ข้อที่ 3 ที่กล่าวว่า สจิตฺตปริโยทปนํ” ซึ่งอยู่ในหนังสือชื่อ “คู่มือการสอนของวิทยากรเอก” นี้ ข้าพเจ้าทำขึ้น เพื่อให้วิปัสสนาจารย์ผู้ทำหน้าที่เป็น “วิทยากรบรรยาย” จะได้ใช้เป็นแนวทางในการเตรียมการบรรยาย ว่าเราจะบรรยายอะไรบ้าง? จะบรรยายกี่หัวข้อ? แต่ละหัวข้อนั้น มีลำดับขั้นตอนอย่างไร? ความรู้ที่จะกล่าวบรรยาย มีเนื้อหาสาระอะไรบ้าง? ผู้ทำหน้าที่วิทยากรเอกจะต้องเตรียมการ เตรียมความรู้ คัดสรรความรู้ คัดสรรเนื้อหาสาระ ให้เหมาะแก่ผู้รับการฝึก ซึ่งผู้รับการฝึกมีระดับความรู้ต่างกัน ตั้งแต่ระดับอนุบาลศึกษา ประถมศึกษา มัธยมศึกษา อุดมศึกษา ข้าราชการ สามเณรฤดูร้อน ผู้รักษาศีลอุโบสถ ฯลฯ ในการคัดสรรความรู้ให้ชัดเจนออกมาก่อนว่า เราจะพูดเนื้อวิชาอะไรบ้าง? ให้เหมาะแก่เวลาที่มีอยู่อย่างจำกัด เพราะโรงเรียนเขามีเวลาให้เราจำกัดอยู่แล้ว เราจะพูดอะไรตามใจชอบไม่ได้ เราต้องพูดแต่เนื้อวิชาที่จำเป็นเท่านั้น
การบรรยายของเรามีกี่ขั้นตอน? ท่านต้องเรียนรู้ก่อน แต่ละขั้นตอน จะใช้เวลาเท่าไร? ให้มีข้อยุติออกมาก่อน เมื่อเราได้ข้อยุติแล้วว่า เราจะบรรยายให้ใครฟัง? คัดสรรความรู้ได้แล้ว เราจะบรรยายกี่ขั้นตอน? เราได้ข้อยุติแล้ว เราก็จะสามารถบริหารเวลาได้แล้ว นี่คือ งานสำคัญของวิทยากรเอกผู้มีหน้าที่บรรยาย ต้องคิดงานประเด็นทั้งปวงนี้ให้มีข้อยุติทุกครั้งไป ต่อมาก็มาดูขั้นตอนของการบรรยาย เราบรรยายกี่ขั้นตอน? ขั้นตอนใดใช้เวลาเท่าไร? ท่านต้องตัดสินใจทันใด ให้เด็ดขาดลงไป ! อะไรที่เราตัดออกไป? เราต้องตัดสินใจทันใด ! เพราะเวลาไม่มี ประเด็นสำคัญของงานก็คือ “ให้เด็กได้ดวงธรรมและได้กายธรรม” ไว้ก่อน เรื่องอื่นไม่สำคัญเท่า ต่อเมื่อเรามีเวลา เราจึงจะนำความสำคัญอื่นมาพิจารณา นี่คือ ความฉลาดของวิทยากรเอก ต้องตัดสินใจอย่างด่วน เพราะอาชีพสร้างบารมีของเราเป็นอย่างนี้ เราคิดได้เองเป็นอัตโนมัติ ทั้งงานการบรรยายวิชาการและงานการวัดผลภาคปฏิบัติ เพราะเราสอนธรรมแล้วนำไปสู่การปฏิบัติ เรื่องสำคัญก็คือเรื่องของความรู้ ความรู้ต้องถูกต้อง มีหลักฐานค้นคว้าได้ ข้าพเจ้าได้นำมาเรียบเรียงไว้แล้ว ขอ ให้ท่องจำให้ได้ ต้องคิดเสมอว่า ผู้สังเกตการณ์คือ ครูอาจารย์ ใคร ๆ ก็มีความรู้ หากความรู้ของเราอ่อน เขาวิจารณ์เราได้ เขาไม่ให้ความเชื่อถือ ดังนั้น จึงขอให้เตรียมความรู้ให้แม่นยำเข้าไว้ ก่อนสอน ต้องมีการประชุมระหว่างวิทยากรเอกกับวิทยากรผู้ช่วย แบ่งงานกันมอบหมายงานกัน เหมือนหนึ่งเราเล่นฟุตบอล ให้รับช่วงงานกันได้ทุกเรื่อง ครั้งเมื่องานฝึกอบรมของโรงเรียนใดสิ้นสุดลง ขอให้มีการประชุมประเมินผลงานทุกครั้ง ให้ทุกคนแสดงความคิดเห็นได้ อะไรที่ดีแล้วให้คงไว้ และอะไรที่ยังบกพร่องให้รีบจดบันทึกไว้ เพื่อจะได้แก้ไขในโอกาสต่อไป โปรดจำไว้ว่า วิทยากรของเราทุกคนได้รับการฝึกแล้ว งานสร้างบารมีของเราดำเนินไป ทำการสอนได้มากแล้ว ได้มากโรงเรียนแล้ว ได้มากสถานศึกษาแล้ว ใคร ๆ ก็ให้ความนิยม สังคมเขากำลังพิสูจน์คณะวิทยากรของเราอยู่ จึงขอให้ตำราเล่มนี้แน่นหนาอยู่ในความทรงจำของพวกเรา แล้วเราจะเป็นวิทยากรชั้นดีมีคุณภาพสืบไป ด้วยปรารถนาดีจากข้าพเจ้า นายการุณย์ บุญมานุช อดีตผู้ช่วยศึกษาธิการจังหวัดจันทบุรี 15 พ.ค. 2544 Powered by AkoComment 2.0! |
สื่อธรรมะ : 
